Nagarjunasagar : నాగార్జునసాగర్ కు 60 ఏళ్ళు.. ప్రారంభోత్సవం, పేరు వెనుక అసలు కథ..!

Nagarjunasagar : నాగార్జునసాగర్ కు 60 ఏళ్ళు.. ప్రారంభోత్సవం, పేరు వెనుక అసలు కథ..!

కరువుకు శాశ్వత ముగింపు” – 1966 ఆగస్టు 4న నాగార్జునసాగర్ ప్రారంభం

నెహ్రూ చేతుల మీదుగా జాతికి అంకితమైన ఆసియాలోనే అతిపెద్ద మట్టి డ్యాం

ఒక డ్యాం.. కోటి ఆశలు – నాగార్జునసాగర్ ప్రారంభోత్సవం వెనుక కథ

తేది: ఆగస్టు 4, 1966.. నాగార్జునసాగర్, నల్గొండ జిల్లా.. ఆ రోజు తెలుగు నేల చరిత్రలో స్వర్ణ అక్షరాలతో లిఖించబడిన రోజు. ఆసియాలోనే అతిపెద్ద మట్టి డ్యాం గా గుర్తింపు పొందిన నాగార్జునసాగర్ ప్రాజెక్టు జాతికి అంకితమైన రోజు.

ప్రారంభోత్సవం – ఒక చారిత్రక ఘట్టం
భారత తొలి ప్రధాని పండిట్ జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ 1955 డిసెంబర్ 10న దీనికి శంకుస్థాపన చేశారు. దాదాపు 11 సంవత్సరాల కృషి తర్వాత, 1966 ఆగస్టు 4న అప్పటి ప్రధాని శ్రీమతి ఇందిరా గాంధీ చేతుల మీదుగా ఈ మహా ప్రాజెక్టును జాతికి అంకితం చేశారు.

ఆ కార్యక్రమానికి అప్పటి ఆంధ్రప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి కాసు బ్రహ్మానందరెడ్డి, కేంద్ర, రాష్ట్ర మంత్రులు, వేలాది రైతులు, కార్మికులు హాజరయ్యారు. డ్యాం పై నుంచి నీరు కిందికి వదిలిన క్షణం.. “కృష్ణమ్మ పొంగింది” అంటూ చప్పట్లు, జేజేలు మిన్నంటాయి.

ఎందుకు అంత ప్రత్యేకం?

1. *నిడివి*: 1.6 కి.మీ పొడవు, 124 మీటర్ల ఎత్తుతో అప్పట్లో ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద మట్టి డ్యాం
2. *సామర్థ్యం*: 312 టీఎంసీల నీటి నిల్వ సామర్థ్యం
3. *ఆయకట్టు*: రెండు తెలుగు రాష్ట్రాల్లో 10 లక్షల ఎకరాలకు పైగా ఆయకట్టుకు సాగునీరు, తాగునీరు అందించే లక్ష్యం
4. *విద్యుత్*: 815.6 మెగావాట్ల జలవిద్యుత్ ఉత్పత్తి

పేరు వెనుక కథ

ఈ ప్రాంతంలో క్రీస్తు పూర్వం 3వ శతాబ్దంలో వర్ధిల్లిన బౌద్ధ విశ్వవిద్యాలయం “నాగార్జున విద్యాపీఠం” పేరు మీదుగానే ఈ డ్యాంకు “నాగార్జునసాగర్” అని పేరు పెట్టారు. డ్యాం నిర్మాణం కోసం మునిగిపోయిన ఆ ప్రాచీన నగర శిథిలాలను పరిరక్షించి నాగార్జునకొండ ద్వీపంగా తీర్చిద్దారు.

లక్షల మంది కల

నెహ్రూ గారు శంకుస్థాపన సభలో చెప్పిన మాటలు ఇప్పటికీ గుర్తు: “ఇది ఆధునిక దేవాలయం. ఇక్కడ మానవుడు ప్రకృతిని జయించి, లక్షలాది మంది ఆకలి తీర్చుతాడు” ఆ మాట నిజం చేస్తూ నాగార్జునసాగర్ నేడు తెలంగాణ, ఆంధ్రప్రదేశ్ రైతాంగానికి జీవనాడి గా మారింది. కరువు ప్రాంతమైన పల్నాడు, గుంటూరు, నల్గొండ, ఖమ్మం జిల్లాల రూపురేఖలే మార్చేసింది.

ఇప్పటికీ సజీవం

60 సంవత్సరాలు గడిచినా నాగార్జునసాగర్ “భారతదేశ ఇంజనీరింగ్ అద్భుతం”గా నిలుస్తోంది. ప్రతి ఏడాది లక్షల మంది పర్యాటకులు, విద్యార్థులు ఈ డ్యాంను చూసి స్ఫూర్తి పొందుతున్నారు. ఆగస్టు 4 అంటే నేటికీ రైతులకు పండుగ. ఎందుకంటే ఆ రోజే వాళ్ల పొలాలకు “కృష్ణమ్మ” కాళ్లకు పూజలు చేసే రోజు మొదలైంది.

By : రంగు ముత్యం రాజు, సీనియర్ జర్నలిస్ట్ 

Tags:

60 years Nagarjunasagar Nagarjuna Sagar dam Nagarjunasagar Nagarjunasagar project

Our YouTube Channel